Phát hiện Trung Quốc xây đường hầm dài 19 km, biến cả ngọn núi thành công trình khổng lồ ở độ cao 4.200 mét, nước láng giềng phía tây nam vội tính đối sách

Dù tiêu thụ hơn một nửa lượng than đá của thế giới, Trung Quốc vẫn đang đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng sạch với hàng loạt dự án quy mô lớn, từ các trang trại điện gió ngoài khơi đến tuabin gió bay trên không. Một trong những dự án tham vọng nhất hiện nay là nhà máy thủy điện tích năng Daofu đang được xây dựng tại huyện Đạo Phù, thuộc khu vực Tây Tạng.

Dự án, khởi công từ đầu năm 2024, tận dụng địa hình núi cao để biến cả ngọn núi thành một “máy phát điện” và “pin lưu trữ năng lượng” khổng lồ.

Theo cơ quan chức năng, nhà máy có khả năng lưu trữ khoảng 12,6 triệu kWh điện mỗi ngày, đủ cung cấp điện cho khoảng 2 triệu hộ gia đình trong khu vực.

Nằm ở độ cao khoảng 4.200 mét so với mực nước biển, Daofu dự kiến sẽ trở thành nhà máy thủy điện tích năng khổng lồ ở độ cao nhất thế giới. Daofu sử dụng công nghệ thủy điện tích năng vốn được ví như một “pin nước” quy mô lớn.

Hệ thống này gồm 2 hồ chứa nằm ở độ cao khác nhau. Khi nhu cầu điện tăng cao, nước từ hồ phía trên sẽ chảy qua đường hầm dài khoảng 19 km xuống hồ phía dưới, làm quay các tuabin để phát điện.

Ngược lại, khi nhu cầu tiêu thụ điện thấp hoặc nguồn năng lượng tái tạo dư thừa, nhà máy sẽ sử dụng điện để bơm nước trở lại hồ chứa phía trên, sẵn sàng cho chu kỳ phát điện tiếp theo.

Khả năng lưu trữ và giải phóng điện linh hoạt giúp thủy điện tích năng trở thành giải pháp quan trọng để khắc phục điểm yếu lớn của điện mặt trời và điện gió – những nguồn điện phụ thuộc nhiều vào thời tiết.

Vào những thời điểm nắng hoặc gió mạnh, các dự án điện tái tạo thường tạo ra lượng điện vượt nhu cầu sử dụng. Nếu không có hệ thống lưu trữ, phần điện dư thừa này sẽ bị lãng phí. Ngược lại, khi trời không nắng hoặc ít gió, nhiều nơi vẫn phải quay trở lại sử dụng nhiên liệu hóa thạch để bảo đảm nguồn cung.

Nhà máy thủy điện Daofu được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán này bằng cách đóng vai trò nguồn điện dự phòng, bổ sung khi các nguồn năng lượng tái tạo khác không đáp ứng đủ nhu cầu.

Tuy nhiên, dự án cũng vấp phải nhiều tranh cãi. Dự án này gây lo ngại ở Ấn Độ và Bangladesh do liên quan đến lưu vực sông Brahmaputra (sông Yarlung Tsangpo ở Tây Tạng), con sông chảy từ Trung Quốc sang 2 quốc gia này.

Giới chức và các nhà lãnh đạo địa phương tại Ấn Độ lo ngại Bắc Kinh có thể sử dụng khả năng kiểm soát dòng chảy của con sông như một công cụ địa chính trị, thậm chí tạo ra các “quả bom nước” bằng cách xả nước quy mô lớn xuống hạ lưu. Những lo ngại này đã thúc đẩy Ấn Độ xem xét xây dựng các công trình thủy điện đối trọng ở phía bên kia biên giới.

Các chuyên gia cũng cảnh báo về những rủi ro môi trường của dự án. Dù phía Trung Quốc khẳng định đập sẽ không gây tác động lớn đến môi trường, khu vực xây dựng lại nằm gần ranh giới các mảng kiến tạo, khiến công trình đối mặt nguy cơ động đất.

Bên cạnh đó, việc xây dựng một công trình quy mô lớn trên địa hình núi cao có thể làm gia tăng nguy cơ sạt lở đất và xói mòn.

Dự án Daofu cho thấy tham vọng của Trung Quốc trong việc xây dựng hệ thống năng lượng sạch quy mô lớn và giải quyết bài toán lưu trữ điện tái tạo. Tuy nhiên, cùng với những tiềm năng về năng lượng, dự án cũng đặt ra hàng loạt câu hỏi về tác động môi trường, xã hội và địa chính trị mà Bắc Kinh sẽ phải đối mặt trong những năm tới.

Theo BGR