Thiết bị gần 11 triệu, cước 1,7 triệu mỗi tháng: Starlink tại Việt Nam xứng đáng với ai và lãng phí với ai?

Trang đặt hàng của Starlink tại Việt Nam vừa cập nhật biểu phí chính thức bằng đơn vị VNĐ, lần đầu tiên cho phép người dùng trong nước nhìn thấy toàn bộ con số trước khi dịch vụ chính thức vận hành. Gói gia đình được niêm yết ở mức 1.711.100 đồng mỗi tháng.

Tuy nhiên, đây chỉ là phần nhỏ trong tổng chi phí thực tế. Để kết nối được với vệ tinh, người dùng bắt buộc mua bộ thiết bị đầu cuối Standard 4X với giá 10.269.900 đồng, cộng thêm 578.900 đồng phí vận chuyển. Cộng dồn cả cước tháng đầu, tổng số tiền để bắt đầu sử dụng Starlink tại Việt Nam vượt 12,5 triệu đồng, không có lựa chọn thuê hay trả góp.

Đặt con số này cạnh các gói cáp quang phổ thông của Viettel, FPT hay VNPT hiện dao động 180.000 đến 400.000 đồng mỗi tháng, kèm modem miễn phí, mức chênh lệch là rõ ràng. Cước Starlink đắt hơn 5 đến 10 lần, trong khi tốc độ tải xuống 135 đến 305 Mbps không vượt trội đáng kể so với hạ tầng cáp quang nội địa đang ở mức trung bình 176,68 Mbps, xếp hạng 33 trên 155 quốc gia toàn cầu.

Đây có thể là lý do cho kết quả khảo sát của VnExpress với 8.500 người tham gia cho thấy 74% không có ý định dùng Starlink vì hạ tầng viễn thông hiện tại đã đáp ứng đủ nhu cầu.

Vậy Starlink lãng phí với ai? Câu trả lời khá rõ: người dùng tại các đô thị, khu dân cư đã có cáp quang phủ tới nhà, hay bất kỳ ai đang sử dụng Internet ổn định với mức cước dưới 400.000 đồng mỗi tháng. Với nhóm này, bỏ ra hơn 12,5 triệu đồng ban đầu cộng với cước hàng tháng gần gấp 10 lần là một bài toán không có lời giải hợp lý, đặc biệt khi 85,1% hộ gia đình Việt Nam đã dùng cáp quang và vùng phủ sóng 4G, 5G tiếp tục mở rộng.

Thế nhưng Starlink không được thiết kế để cạnh tranh với cáp quang. Ưu thế thực sự của dịch vụ này không nằm ở tốc độ hay giá cước, mà nằm ở một thứ mà không nhà mạng mặt đất nào có thể cung cấp: kết nối ở những nơi không có hạ tầng. Đây là lý do Starlink xứng đáng với một số nhóm người dùng rất cụ thể tại Việt Nam.

Ngư dân và thuyền viên hoạt động ngoài khơi xa, nơi sóng di động của Viettel hay Mobifone không với tới, là nhóm hưởng lợi rõ ràng nhất. Các doanh nghiệp dầu khí, giàn khoan ngoài biển, hay đơn vị cứu hộ cứu nạn cần đường truyền độc lập với hạ tầng mặt đất cũng nằm trong nhóm này.

Ông Đoàn Quang Hoan, Phó Chủ tịch Hội Vô tuyến – Điện tử Việt Nam, nhận định phân khúc phù hợp nhất với Starlink tại Việt Nam còn bao gồm các trường học vùng sâu vùng xa chưa có cáp quang, resort biệt lập trên đảo, và du thuyền cao cấp cần Internet ổn định khi di chuyển.

Tuy nhiên, ngay cả với nhóm này cũng cần lưu ý thêm một điểm. Gói gia đình hiện là lựa chọn duy nhất tại Việt Nam, phù hợp cho vị trí cố định. Các phương tiện di chuyển như tàu biển hay xà lan cần gói di động với thiết bị và cước phí khác hẳn, đắt hơn đáng kể so với gói cước gia đình ở trên.

Điều này cho thấy, Starlink không phải Internet cho số đông người dùng Việt Nam, ít nhất là ở thời điểm hiện tại. Dịch vụ này có lý do tồn tại rõ ràng, nhưng chỉ với những người đang sống và làm việc ở đúng những nơi mà cáp quang chưa với tới và sóng di động chưa phủ đến.