Minh bạch nguồn gốc sản phẩm trở thành ‘lá chắn’ trong thời AI

Tại tọa đàm “Minh bạch nguồn gốc – Chìa khóa xây dựng niềm tin người tiêu dùng” do Tạp chí Tiếp thị & Gia đình tổ chức, ông Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam, cho biết AI đang phát triển rất nhanh. AI có thể tạo ra hình ảnh, video hay nội dung giống thật đến mức rất khó phân biệt. 

Bài toán đặt ra là làm sao để người tiêu dùng nhận biết đâu là thông tin xác thực, đâu là nội dung do AI tạo ra. Không chỉ là vấn đề bảo vệ người tiêu dùng, đây còn là cách bảo vệ những doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Ông Sơn dẫn chứng thị trường đông trùng hạ thảo, hiện có rất nhiều sản phẩm được quảng bá sử dụng nguyên liệu này. Bao bì có thể ghi đầy đủ thông tin, nhưng sau nhiều vụ việc xảy ra, người tiêu dùng vẫn chưa thực sự yên tâm. Họ muốn biết nguyên liệu đến từ đâu, được nuôi trồng hoặc khai thác như thế nào, quy trình sản xuất ra sao. Nhiều người còn muốn đến tận nơi để trực tiếp quan sát cơ sở sản xuất.

TS Trần Anh Tú, Phó Trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cho biết nhiều vụ việc liên quan đến sản phẩm không đúng thành phần công bố, đặc biệt là hàng giả, đã được Bộ Y tế phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra và xử lý. 

Pháp luật quy định rõ những thông tin tối thiểu mà doanh nghiệp có trách nhiệm cung cấp để người tiêu dùng có thể tiếp cận và kiểm chứng. Khi người tiêu dùng quét mã truy xuất nguồn gốc, họ có thể biết các thông tin cơ bản về sản phẩm. Ví dụ như tên sản phẩm, hình ảnh, hạn sử dụng, đơn vị sản xuất, đơn vị phân phối. Đó là những thông tin chính đáng mà người tiêu dùng có quyền được biết.

Minh bạch thông tin như thế nào?

Tại tọa đàm, luật sư Nguyễn Mạnh Thuật, Giám đốc Công ty Luật Hợp danh Đông Nam Á, cho rằng điều người tiêu dùng mong muốn nhất là sự công khai, minh bạch thông tin. Khi mọi thông tin được công khai và dễ dàng tra cứu từ các nguồn chính thống, niềm tin của khách hàng sẽ được củng cố.
Pháp luật không bắt buộc doanh nghiệp phải mở cửa nhà máy hay công khai toàn bộ quy trình sản xuất.

EED

ED

Doanh nghiệp nên chủ động công khai những nội dung phù hợp, đồng thời bảo đảm an toàn sản xuất và bí mật công nghệ. Đây là cách cân bằng giữa minh bạch và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Trần Thị Bích Vân, đại diện Acecook Việt Nam, chia sẻ ngành hàng mì ăn liền thường xuyên đối mặt với nhiều thông tin tiêu cực, trong đó không ít là những tin đồn hoặc những hiểu lầm về quy trình sản xuất. Câu hỏi nhận được nhiều nhất là: “Ăn mì ăn liền có thực sự tốt cho sức khỏe không?”

Thay vì chỉ giải thích hay thuyết phục bằng lời nói, doanh nghiệp lựa chọn để người tiêu dùng tự quan sát quy trình sản xuất. Họ được trực tiếp theo dõi dây chuyền, tìm hiểu nguyên liệu, các công đoạn kiểm soát chất lượng và quy trình bảo đảm an toàn thực phẩm. Từ đó, người tiêu dùng tự đưa ra đánh giá của mình.

Ông Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam, cho rằng minh bạch thông tin đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp, không còn là sự lựa chọn. 

Những vụ việc liên quan đến thực phẩm chức năng thời gian qua cho thấy nếu doanh nghiệp kê khai thiếu trung thực hoặc lợi dụng kẽ hở trong quản lý thì sớm muộn cũng bị phát hiện, làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, thị phần. 

Ông Sơn nhấn mạnh bất kỳ doanh nghiệp hay đơn vị kinh doanh nào muốn xây dựng được niềm tin bền vững với người tiêu dùng thì trước hết phải đặt trách nhiệm với cộng đồng lên hàng đầu.

Khi doanh nghiệp thực sự có trách nhiệm trong từng sản phẩm, từng hoạt động và luôn hướng đến lợi ích của người tiêu dùng cũng như xã hội, niềm tin sẽ được hình thành một cách tự nhiên và bền vững. Trách nhiệm với cộng đồng chính là nền tảng quan trọng nhất để tạo dựng niềm tin của người tiêu dùng.

Bộ đàm cảnh giới, loa báo động vẫn không thoát đợt truy quét hàng giả ở TPHCMChỉ trong 2 tuần, lực lượng Quản lý thị trường TPHCM đã phát hiện và xử lý 138 vụ kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tạm giữ gần 7.300 sản phẩm trị giá hơn 4,6 tỷ đồng.