Dấu ấn của những người lính hậu cần trên con đường Trường Sơn huyền thoại

Không chỉ là con đường vận tải, đường Trường Sơn còn là mạch máu hậu cần chiến lược, nơi ý chí và sự hy sinh của hàng vạn con người làm nên chiến thắng.

Lấy điểm cuối của tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn để mở ra hành trình trở về của những cựu chiến binh sau nửa thế kỷ, bộ phim kể lại một bản hùng ca về ý chí dân tộc, đồng thời nhắc nhớ những mất mát vẫn còn hiện hữu trong cuộc sống hôm nay.

“Lễ truy điệu sống” – bước chân đi không hẹn ngày về

Điểm nhấn giàu cảm xúc của bộ phim là câu chuyện của ông Dương Công Đáo (cựu chiến binh lái xe Trường Sơn, Binh đoàn 559). Trước khi nhận nhiệm vụ chở vũ khí vào Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước năm 1973, đơn vị của ông đã tổ chức một “lễ truy điệu sống” cho 7 chiến sĩ của đội xe.

Đó là sự chuẩn bị cho một hành trình mà khả năng trở về vô cùng mong manh. Bảy người lính tuổi mười tám, đôi mươi lặng lẽ đứng trước đồng đội, nhận nhiệm vụ và hứa sẽ hoàn thành bằng mọi giá. 

Tác giả kịch bản cũng là đạo diễn của bộ phim tài liệu – Bùi Đình Dương – cho biết, cựu chiến binh Dương Công Đáo lần đầu tiên trở lại chiến trường năm xưa sau hơn 50 năm ngày đất nước thống nhất. Từng địa điểm đi qua nay đã đổi khác nhưng những ký ức về một thời hoa lửa vẫn vẹn nguyên trong lòng người lính già. Mỗi cung đường, mỗi địa danh đều gợi nhắc về những đoàn xe vượt Trường Sơn trong đêm, vượt qua mưa bom, hố pháo để đưa vũ khí vào chiến trường miền Nam. 

Bộ phim không sa vào kể lại chiến công bằng những con số, mà để chính ký ức của nhân chứng làm sống dậy lịch sử. Chính sự mộc mạc ấy tạo nên sức nặng cảm xúc.

Con đường xăng dầu được dựng bằng đôi vai và đôi chân người lính

Nếu những đoàn xe vận tải là hình ảnh quen thuộc khi nhắc đến Trường Sơn, thì bộ phim mở ra một lát cắt ít được biết đến hơn: tuyến đường ống xăng dầu – một kỳ tích hậu cần được tạo nên hoàn toàn bằng sức người.

Qua lời kể của ông Toàn Minh Xiêm (cựu chiến binh Tiểu đoàn công binh 337, Binh đoàn 559), hơn 1.600 km đường ống xăng dầu xuyên Trường Sơn là sự kỳ công suốt nhiều năm dọc biên giới ba nước Đông Dương. Do địa hình hiểm trở không thể vận chuyển bằng xe, mỗi đoạn ống dài đều được những người lính gùi trên vai, băng rừng, vượt núi. Có người vác từ 26kg – 40 kg trên những con dốc trơn trượt, dưới mưa bom và sự rình rập của máy bay địch.

Đường ống ấy được nối bằng đôi vai, đôi chân và đôi bàn tay của hàng nghìn người lính. Mỗi mét đường tiến về phía Nam là kết quả của biết bao ngày đêm lao động trong điều kiện khắc nghiệt. Cùng với lực lượng công binh mở đường, vận tải, phòng không, thông tin, quân y và thanh niên xung phong, họ đã tạo nên một mạng lưới hậu cần chiến lược chưa từng có trong lịch sử chiến tranh Việt Nam.

Đó là câu chuyện về sức mạnh của tinh thần đoàn kết, nơi mỗi lực lượng đảm nhận một phần công việc nhưng cùng hướng tới một mục tiêu: giữ cho mạch máu chi viện không bao giờ bị cắt đứt.

Nỗi đau sau cuộc chiến

Trong những năm tháng bám trụ trên tuyến Trường Sơn, những người lính vận tải phải đối mặt với mưa bom, bão đạn, băng qua những cánh rừng bị bom cày xới, cây cối xác xơ và nhiều khu vực từng chịu ảnh hưởng của chất độc hóa học. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, điều duy nhất giúp họ giành lấy sự sống, bước tiếp là quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, giữ cho mạch chi viện không bao giờ đứt đoạn.

Chiến tranh kết thúc, họ trở về với cuộc sống đời thường, nhưng không phải ai cũng có thể khép lại những mất mát. Với cựu chiến binh Dương Công Đáo, ký ức Trường Sơn vẫn luôn hiện hữu trong từng trang đời. Hai người con của ông sinh ra không được khỏe mạnh như những đứa trẻ khác. Mỗi lần nhìn con, ông lại nhớ về những cánh rừng năm xưa, nơi những trận mưa hóa chất từng phủ xuống chiến trường. Ông không biết gọi tên nỗi đau ấy ra sao, chỉ lặng lẽ mang theo suốt nhiều thập kỷ. Những người bạn chiến đấu của ông cũng mang nỗi đau tương tự. Những vết thương chiến tranh âm thầm kéo dài trong ký ức, trong sức khỏe và trong cuộc sống của những gia đình cho đến tận bây giờ.

EED

ED

Phim tài liệu Điểm cuối con đường huyền thoại không chỉ nhắc nhớ về những chiến công trên tuyến hậu cần Trường Sơn, mà còn gợi lên sự tri ân đối với những hy sinh thầm lặng vẫn còn tiếp diễn sau chiến tranh. Đó cũng là lời nhắc nhở rằng, hòa bình hôm nay được đánh đổi không chỉ bằng máu xương trên chiến trường, mà còn bằng những mất mát kéo dài qua nhiều thế hệ.

Câu chuyện của anh Nguyễn Phương Hoài Linh (TP Đồng Nai) – người nhiều năm gắn bó với việc nghiên cứu và bảo tồn các di tích lịch sử – lại tạo nên mạch nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người từng làm nên lịch sử với thế hệ hôm nay đang gìn giữ ký ức ấy.

Từ điểm cuối của con đường Trường Sơn năm xưa, những tuyến cao tốc, quốc lộ và đường liên vùng đang mở ra một hành trình phát triển mới. Nhưng bộ phim cũng đặt ra những trăn trở về sự xuống cấp của các di tích lịch sử và bài toán bảo tồn trong bối cảnh hiện đại hóa.

Phim tài liệu Điểm cuối con đường huyền thoại không chỉ nhắc lại quá khứ hào hùng, gian khó mà còn khơi dậy trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với lịch sử. Khi hiểu được những hy sinh để có hòa bình, chúng ta biết trân trọng con đường đang đi và tiếp tục viết nên những hành trình mới cho tương lai.