Phương án khai quật khẩn cấp tàu cổ phát lộ ở bãi biển Hội An

Ngày 23/7, tại buổi họp báo 6 tháng đầu năm, bà Nguyễn Thu Phương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng cho biết việc khai quật con tàu cổ phát lộ trên bãi biển Hội An Tây chưa thể triển khai ngay do vướng các quy định của Luật Di sản văn hóa có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, cùng với việc sắp xếp quy hoạch khảo cổ sau sáp nhập địa giới hành chính

Theo bà Phương, Sở đã chủ động báo cáo, xin ý kiến chuyên môn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để tháo gỡ vướng mắc. Ngày 15/7/2026, Bộ đã có văn bản thống nhất chủ trương khai quật theo hình thức khai quật khẩn cấp.

Lãnh đạo Sở cho biết đây là dự án có tính chất kỹ thuật đặc biệt phức tạp, bao gồm nhiều công đoạn từ khảo cổ, khai quật, bảo quản đến trưng bày và phát huy giá trị di sản.

Con tàu có quy mô lớn, kết cấu bằng gỗ liên kết bằng đinh sắt, nằm trong môi trường nước mặn nhiều năm và chịu tác động trực tiếp của sóng biển, thời tiết. Vì vậy, quá trình khai quật đòi hỏi nguồn kinh phí lớn, quy trình đầu tư chặt chẽ và đơn vị tư vấn phải có năng lực chuyên môn toàn diện, nên việc triển khai cần được thực hiện thận trọng.

Trong thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ chỉ đạo các đơn vị chuyên môn phối hợp với UBND phường Hội An Tây tiếp tục bảo vệ hiện trường, đồng thời thực hiện các biện pháp bảo quản tạm thời đối với di vật.

Đồng thời, Sở khẩn trương phối hợp với các cơ quan để hoàn thiện hồ sơ phương án và dự án khai quật khẩn cấp để trình UBND TP Đà Nẵng phê duyệt, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo trong thời gian sớm nhất, bảo đảm đúng quy định pháp luật và an toàn tuyệt đối cho di vật.

Trước đó, như VietNamNet đã đưa tin, ngày 8/11/2025, Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An cho biết lực lượng chức năng đã khoanh vùng bảo vệ hiện trường nơi phát hiện tàu cổ, đồng thời tuyên truyền, phổ biến các quy định về bảo vệ di sản văn hóa dưới nước để người dân cùng tham gia gìn giữ.

Thời điểm đó, sóng lớn liên tục xâm thực bờ biển, cuốn trôi lớp cát phủ kết hợp với mực nước triều xuống thấp khiến phần thân tàu gỗ dài hàng chục mét lộ rõ hơn. Con tàu nằm song song với bờ biển, nhiều bộ phận vẫn còn giữ được kết cấu nguyên vẹn, thu hút sự quan tâm của người dân và du khách.

Con tàu được phát hiện lần đầu vào tháng 12/2023 tại khu vực bãi biển Tân Thành (TP Hội An, tỉnh Quảng Nam cũ). Khi đó, trên bãi cát chỉ lộ ra một số đoạn gỗ.

Chính quyền địa phương đã phối hợp với cơ quan chuyên môn lấy mẫu gỗ để xác định niên đại bằng phương pháp đồng vị carbon. Đến tháng 1/2024, do triều cường và cát bồi lấp, toàn bộ phần thân tàu tiếp tục bị vùi sâu dưới lớp cát.

EED

ED

Theo đánh giá ban đầu, con tàu có niên đại khoảng từ thế kỷ XIV đến XVI. Cấu trúc tàu thể hiện sự giao thoa giữa kỹ thuật đóng tàu Đông Nam Á và Đông Á, được đánh giá là một trong số ít tàu cổ còn khá nguyên vẹn từng phát lộ tại Việt Nam.

Lai lịch xác tàu cổ được cho là bảo vật hiếm ở vùng biển Hội AnSau bão số 13, sóng lớn và xói lở bờ biển khiến xác con tàu cổ được cho là bảo vật hiếm, từng bị vùi lấp ở vùng biển Hội An (Đà Nẵng) hiện rõ khi thủy triều xuống.