VTV Đặc biệt – Mặt trận vô hình: Bản hùng ca 80 năm vẻ vang của lực lượng an ninh nhân dân

Những chiến công của lực lượng An ninh nhân dân trong suốt chiều dài lịch sử 80 năm qua là bản anh hùng ca của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, được kết tinh bởi sự tận trung với nước, tận hiếu với dân, bởi bản chất cách mạng trong sáng đến tuyệt vời và đức hy sinh quả cảm của lớp lớp cán bộ, chiến sỹ an ninh nhân dân, lực lượng đã và đang giữ vai trò then chốt trên mặt trận bảo vệ an ninh Tổ quốc. Câu chuyện ấy được kể lại trong bộ phim tài liệu VTV Đặc biệt – Mặt trận vô hình, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân. Tác phẩm do ekip sản xuất Ban Chuyên đề – Khoa giáo, Đài THVN thực hiện.

Trận chiến sinh tử giữa vòng vây kẻ thù

Ngày 12/7/1946 đã đi vào lịch sử, trở thành ngày truyền thống của Lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam. Trên nền móng ấy, lực lượng an ninh non trẻ không ngừng trưởng thành qua những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Lặng thầm giữ vững hậu phương, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các cơ quan đầu não và các chiến dịch quân sự. Điển hình như chuyên án TN25, qua đấu tranh với nhóm gián điệp Pháp cài cắm ở Thái Nguyên, ta đã nắm được thông tin về âm mưu, kế hoạch chuẩn bị của thực dân Pháp, góp phần quan trọng phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ và tạo nên chiến thắng lừng lẫy năm châu.

Năm 1950, báo cáo của CIA đã cảnh báo về những hệ quả đối với nước Mỹ nếu Đông Nam Á rơi vào tay Cộng sản. Vì vậy, khi nhận thấy vị thế của Pháp sụp đổ, Washington lập tức đặt Đông Dương lên bàn cờ chính trị và đưa những chuyên gia CIA nổi tiếng đến Sài Gòn. Khi đối phương từng bước xây dựng chính sách về tình báo, gián điệp, thì từ hậu phương lớn miền Bắc, một lực lượng đặc biệt cũng được âm thầm chuẩn bị cho hành trình vào tuyến lửa. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hơn 11.000 cán bộ chiến sĩ công an chi viện mang theo những hạt giống an ninh nòng cốt, kiên cường xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước theo tiếng gọi của Tổ quốc. Những cuộc chia ly ấy đã đưa những chiến sĩ an ninh dấn thân vào các địa bàn nóng trên khắp chiến trường miền Nam. Họ đã chấp nhận hy sinh cả danh tính, hoạt động giữa vòng vây của kẻ thù.

Trong khi đó, người Mỹ hiểu rõ rằng muốn thắng được ở miền Nam, bước đi đầu tiên là phải làm suy yếu, gây bất ổn miền Bắc. Với chiến lược “đánh Cộng sản trong lòng Cộng sản”, CIA và chính quyền Sài Gòn ráo riết xây dựng các trung tâm huấn luyện biệt kích tại nhiều nơi như Biên Hòa, Nha Trang, Huế, Đà Nẵng. Những tài liệu còn lưu giữ đến hôm nay cho thấy các toán gián điệp biệt kích được đào tạo bài bản nhằm cài cắm lâu dài tại miền Bắc, với những khoản tiền thưởng hậu hĩnh. Lực lượng An ninh đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng quân đội, tạo nên một cuộc đấu lực, đấu pháp, đấu trí kéo dài nhiều năm, biến những kế hoạch do đối phương dày công xây dựng trở thành công cụ phục vụ cho ta. Hàng trăm toán gián điệp biệt kích cùng khối lượng lớn vũ khí, phương tiện chiến tranh hiện đại lần lượt bị vô hiệu hóa. Hiệu quả của thế trận phản gián ấy lớn đến mức ngay cả các nghiên cứu từ phía bên kia chiến tuyến cũng phải thừa nhận.

Trong khi miền Bắc tiếp tục cuộc đối đầu với chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, thì ở miền Nam, thế trận an ninh mới cũng được xây dựng trong mưa bom bão đạn. Trong cánh rừng già sát biên giới Campuchia là căn cứ Trung ương Cục miền Nam, cơ quan đầu não trực tiếp lãnh đạo cuộc kháng chiến ở miền Nam. Để giữ vững sự lãnh đạo ấy giữa vòng vây đối phương, Ban An ninh Trung ương Cục cùng hệ thống an ninh các cấp được khẩn trương kiện toàn.

Thế trận vừa được thiết lập, thử thách đã ập tới. Khi những toan tính chính trị thất bại, chính quyền Mỹ quyết định trực tiếp cầm quân tại chiến trường miền Nam Việt Nam. Chiến tranh cục bộ bùng nổ, đẩy lực lượng an ninh toàn miền Nam vào cơn bão lửa với những thử thách sinh tử chưa từng có. Trên mặt trận ác liệt ấy, một thế trận liên hoàn được thiết lập, trong đó bảo vệ an toàn cho cơ quan đầu não là nhiệm vụ sống còn.

Những sự hy sinh âm thầm cứ thấm dần vào hình hài đất nước, vào trong lòng những người ở lại để nhắc nhớ về cái giá của hòa bình. Nhưng những mất mát ấy không làm bước chân người đi sau nao núng. Với đồng chí Nguyễn Tài, hành trình ấy bắt đầu trên con tàu không số vượt biển vào miền Nam năm 1964, nơi ông đảm nhận một vị trí trọng yếu – Trưởng ban An ninh T4.

Một trong những chuyên án tiêu biểu do đồng chí Nguyễn Tài trực tiếp chỉ đạo diễn ra vào ngày 7/12/1966. Trần Văn Văn – con bài tẩy được CIA dọn đường đi lên ghế Tổng thống, kẻ chống Cộng cực đoan khét tiếng trong mắt giới tướng lĩnh Sài Gòn, đã bị loại khỏi vũ đài chính trị. Sự kiện này không chỉ làm đảo lộn những toan tính chính trị của người Mỹ, mà còn châm ngòi cho cuộc thanh trừng quyền lực trong nội bộ chính quyền ngụy Sài Gòn. Sau mỗi chiến công, đồng chí Nguyễn Tài lại tiếp tục bám trụ giữa lòng địch. Nhưng trong cuộc chiến thầm lặng ấy, mỗi lần lên đường cũng có thể là một lần không trở về. Năm 1970, trong một chuyến công tác tại Bến Tre, đồng chí Nguyễn Tài đã bị sa vào tay địch và trở thành một trong những cán bộ quan trọng nhất của miền Bắc bị chính quyền Sài Gòn bắt giữ.

Nhằm giữ vững bộ máy chỉ huy và tiếp tục thế trận đã được gây dựng, Trung ương Cục miền Nam quyết định điều động đồng chí Trần Quốc Hương (Mười Hương), vào đảm nhận cương vị Trưởng ban An ninh T4. Là cán bộ dày dạn kinh nghiệm, được Trung ương Đảng và Bộ Công an cử vào miền Nam lần đầu tiên từ năm 1954, đồng chí Mười Hương từng đảm nhiệm vị trí Phó ban Địch tình Xứ ủy. Điều làm nên dấu ấn ở đồng chí Mười Hương, không chỉ là tài chỉ huy mà còn là khả năng phát hiện, lựa chọn và xây dựng lực lượng an ninh đi sâu vào trung tâm quyền lực của chính quyền ngụy Sài Gòn, chuẩn bị cho những hướng chiến lược trong giai đoạn quyết định của cuộc kháng chiến. Những nguồn tin chiến lược ấy đã góp phần vào thời khắc quyết định. Sau 28 năm can thiệp quân sự trực tiếp vào Việt Nam, người Mỹ đã phải cuốn cờ, rút khỏi nơi đây.

Một cuộc chiến khác âm thầm bắt đầu ngay trong lòng hòa bình

Giữa cục diện trật tự cũ đã mất, trật tự mới chưa định hình, vai trò của thế trận an ninh mới trở thành chốt neo định vị cho cả đất nước. Thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng – Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Nguyên Thứ trưởng Bộ Công an cho biết: “Lực lượng công an Việt Nam lúc ấy phải chuyển đổi từ người đánh địch bằng tinh thần yêu nước, tinh thần hy sinh đối mặt địch ta thì bây giờ không phải chỉ có như vậy mà phải bằng trí tuệ, vừa đánh địch nhưng đồng thời vừa nghĩ về phòng thủ toàn diện hơn, củng cố vị trí của công an Việt Nam có một tầm cỡ hơn”.

Khi những hồ sơ của quá khứ còn chưa kịp khép lại, những thách thức mới cam go, phức tạp hơn đã liên tiếp xuất hiện. Từ biên giới phía Bắc, biên giới Tây Nam, đến Tây Nguyên, các thế lực phản động quốc tế câu kết với các phần tử chống đối bên trong, tiến hành kiểu chiến tranh phá hoại nhiều mặt. Lực lượng an ninh đã chủ động phát hiện, ngăn chặn nhiều âm mưu chống phá.

Tại Tây Nguyên, lực lượng an ninh kiên trì đấu tranh làm tan rã tổ chức Fulro, giữ vững an ninh chính trị và củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc. Giữa lúc đất nước phải căng mình trên nhiều mặt trận, lực lượng an ninh Việt Nam vẫn đảm nhận một nhiệm vụ đặc biệt khác, thực hiện nghĩa vụ quốc tế trên đất nước anh em Campuchia. Chính trong những năm tháng làm nhiệm vụ quốc tế, lực lượng an ninh đã phát hiện những dấu hiệu đầu tiên của một âm mưu chống phá mới nhắm vào Việt Nam, mở ra một trong những chuyên án phản gián lớn nhất trong lịch sử – kế hoạch CM12. Dưới vỏ bọc của cái gọi là “Mặt trận thống nhất các lực lượng yêu nước giải phóng Việt Nam”, từ hải ngoại, Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh lên kế hoạch tung gián điệp biệt kích, vận chuyển vũ khí, rải tiền giả nhằm phá hoại nền kinh tế và kích động bạo loạn trên phạm vi cả nước.

“Đó là một ý đồ hết sức thâm độc. Nhưng Bộ Công an đã đọc được và chúng ta đã bố trí bẻ lại kế hoạch này, dùng lực lượng của địch để đánh địch, biến kế hoạch của địch thành kế hoạch của ta”, Thượng Tướng Nguyễn Khánh Toàn – Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Nguyên Thứ trưởng Bộ Công an kể lại.

Ngay từ khi bắt toán biệt kích xâm nhập đất liền đầu tiên vào năm 1981, mọi liên lạc với trung tâm chỉ huy ở nước ngoài đều nằm trong sự kiểm soát của lực lượng an ninh Việt Nam. Ít ai có thể hình dung rằng trong suốt 14 ngày, Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh sinh hoạt ngay trong một gia đình nông dân miền Tây mà không hề biết rằng đó chính là cơ sở bí mật của lực lượng an ninh. Kế hoạch CM12 kết thúc vào năm 1984, lực lượng an ninh đã phá tan hàng chục tổ chức phản động trong nước, làm phá sản hoàn toàn hoạt động vũ trang và hoạt động xâm nhập từ bên ngoài vào Việt Nam hòng gây bạo loạn, lật đổ. Đặc biệt thông qua kế hoạch CM12, lực lượng an ninh còn mở ra các chuyên án khác bóc gỡ nhiều tổ chức phản động do địch cài cắm trong nội địa ta.

Những bước chuyển mình cùng đất nước

Cuối thế kỷ XX, cục diện thế giới đảo chiều, kéo theo sự sụp đổ của những trật tự cũ, nhiều quốc gia rơi vào bất ổn bởi những biến động từ bên trong. Trong bối cảnh đó, bảo vệ độc lập, tự chủ, chủ quyền biên giới quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ tiếp tục là nhiệm vụ tiên quyết, tạo nền tảng cho việc giữ vững an ninh trên mọi lĩnh vực. Giữa những biến động, Việt Nam lựa chọn con đường đổi mới và hội nhập. Trong bước ngoặt của lịch sử, lực lượng an ninh tiếp tục gánh sứ mệnh đi trước mở đường.

Cùng với những cơ hội phát triển, đất nước cũng bước vào một mặt trận mới. Cuộc chiến vũ trang lùi bước, nhường chỗ cho một chiến lược thâm độc và toàn diện hơn – diễn biến hòa bình. Các thế lực thù địch ráo riết tìm cách tác động từ bên ngoài, lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền để kích động bạo loạn chính trị, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và từng bước làm suy yếu nền tảng chính trị đất nước.

Trước những nguy cơ ấy, lực lượng an ninh đã chủ động xây dựng thế trận bảo vệ an ninh quốc gia từ sớm, từ xa, từ các địa bàn chiến lược, vùng dân tộc, tôn giáo đến các cơ quan trọng yếu của Đảng và Nhà nước, từ những hoạt động móc nối bí mật đến các chiến dịch tuyên truyền công khai, mọi dấu hiệu bất ổn đều được phát hiện, theo dõi. Nhờ đó, hàng loạt tổ chức phản động lưu vong, các kế hoạch kích động ly khai gây mất ổn định đã bị vô hiệu hóa. Thành công lớn nhất của lực lượng an ninh không chỉ nằm ở việc ngăn chặn các âm mưu gây bạo loạn chính trị, mà còn góp phần hóa giải những tư tưởng đối lập, khép lại những chia rẽ của quá khứ, vì sự ổn định và phát triển của đất nước.

EED

ED

Khi nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường, những nguy cơ đối với an ninh quốc gia không chỉ còn xuất hiện trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng. Chúng bắt đầu hiện diện trong các dòng vốn, các dự án đầu tư, các hoạt động tín dụng, thương mại và tài chính. Lần đầu tiên, vấn đề an ninh kinh tế được đặt ra với quy mô và tính chất chưa từng có. Lực lượng an ninh không chỉ làm công tác điều tra mà còn xử lý vi phạm nhằm bảo vệ sự ổn định nền kinh tế trong giai đoạn đất nước chuyển mình.

Nếu trước đây, hiểm họa xuất hiện trên những tuyến biên giới hữu hình, thì nay chúng có thể đến từ những dòng mã lệnh vô hình. Chỉ một cuộc tấn công mạng, cũng có thể làm tê liệt hệ thống hạ tầng trọng yếu. Trong khi tin giả, lừa đảo và các hoạt động thao túng dư luận từng ngày tác động đến sự ổn định của xã hội. Chiến trường an ninh vì thế không ngừng biến đổi. Thế trận an ninh nhân dân cũng bước vào một trạng thái mới. Trong không gian số, mỗi người dân không chỉ là người được bảo vệ, mà còn là một phần của tuyến phòng thủ quốc gia.

Trước những biến đổi chưa từng có của thời đại, chính lực lượng Công an nhân dân cũng bước vào hành trình tự đổi mới. Từ tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa công tác quản lý, đến nâng cao năng lực dự báo chiến lược, lực lượng Công an nhân dân đã bước vào một quá trình chuyển đổi toàn diện. Năm 2018, thực hiện Nghị định số 01 của Chính phủ, Bộ Công an tiến hành cuộc cải tổ tổ chức sâu rộng, kiện toàn hệ thống các đơn vị nghiệp vụ an ninh trực thuộc Bộ theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Nhưng sự thay đổi lớn nhất không chỉ là cơ cấu tổ chức, mà là tư duy. Một tư duy an ninh toàn diện, tự chủ chiến lược về an ninh, an ninh kiến tạo nền tảng cho sự phát triển của đất nước.

Việt Nam hiểu rõ giá trị của hòa bình bằng chính lịch sử của mình, bởi phía sau những năm tháng hòa bình ấy là biết bao hy sinh thầm lặng. Suốt 80 năm qua, có những chiến công được biết đến, cũng có những con người âm thầm đi qua lịch sử. Nhưng cùng với thời gian, những phẩm chất làm nên sức mạnh của lực lượng An ninh nhân dân càng được khẳng định.

Có những tấm huân chương được cài lên ngực áo, cũng có những tấm huân chương được ghi tạc trong lòng nhân dân. Tinh thần của những cuộc lên đường năm xưa vẫn được tiếp nối trong lời tuyên thệ của những người chiến sĩ an ninh hôm nay. Thế trận vô hình ấy tiếp tục được gìn giữ và vun đắp qua nhiều thế hệ, để mỗi ngày mới của đất nước luôn bắt đầu trong bình yên.